W skrócie
Rider techniczny to dokument, zwykle załącznik do umowy koncertowej, w którym zespół wypisuje, czego potrzebuje na scenie. Pisze go sam zespół, a sam dokument nic nie kosztuje. Działa wtedy, gdy jest aktualny, zgadza się ze składem i trafi do realizatora przed dniem koncertu. Realizator czyta najpierw dwie rzeczy: input list i stage plot.
Co zawiera rider techniczny zespołu?
Rider zespołu muzycznego ma sześć części, które realizator czyta po kolei. Samo słowo „rider” znaczy po angielsku dosłownie „dodatek” do kontraktu artystycznego.
- Kontakt i skład: nazwa zespołu, osoba do spraw technicznych, liczba osób na scenie.
- Input list, czyli lista kanałów.
- Stage plot, czyli plan sceny.
- Odsłuchy: ile mixów i jakiego rodzaju.
- Backline: co zespół wozi, a co ma stać na scenie.
- Wymagania dla FOH i zasilania oraz godziny load-in (przyjazd z montażem), soundchecku i load-out (demontaż).
FOH (Front of House) to stanowisko realizatora przodowego, z którego miksuje się dźwięk dla publiczności. Dokument opisuje wymagania, nie ceny ani przebieg wieczoru, więc nie jest kosztorysem ani scenariuszem.
Input list, czyli lista kanałów
Input list wymienia każde źródło dźwięku pod numerem kanału konsolety: co gra, czym jest zbierane i na czym stoi mikrofon. Poniższa tabela to przykład dla składu perkusja, bas, gitara i dwa wokale, nie norma.
| Kanał | Źródło | Mikrofon / DI | Statyw | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Stopa | mikrofon | mały | |
| 2 | Werbel | mikrofon | mały | |
| 3 | Hi-hat | mikrofon pojemnościowy | krótki | phantom 48 V |
| 4 | Tom | mikrofon | klips | |
| 5 | Floor tom | mikrofon | klips | |
| 6 | Overhead L | mikrofon pojemnościowy | wysoki | phantom 48 V |
| 7 | Overhead R | mikrofon pojemnościowy | wysoki | phantom 48 V |
| 8 | Bas | DI box | bez statywu | linia XLR do konsolety |
| 9 | Gitara | mikrofon przy wzmacniaczu | krótki | |
| 10 | Wokal główny | mikrofon | wysoki, łamany | |
| 11 | Chórek | mikrofon | wysoki, łamany |
Bas bez mikrofonu nie jest problemem: wchodzi do konsolety przez DI box (Direct Injection), czyli przejście z wyjścia instrumentu na wejście mikrofonowe przez kabel XLR. Phantom, czyli zasilanie fantomowe 48 V, musi dać konsoleta, bo mikrofony pojemnościowe bez niego milczą. Dlatego wpisuje się go w uwagi, a nie zostawia do odkrycia na próbie.
Stage plot, czyli plan sceny
Stage plot to rysunek sceny z góry, na którym technik w 2 minuty widzi, gdzie co postawić. Lista kanałów mówi, co podłączyć, a rysunek, gdzie to leży. Na planie zaznacz:
- pozycje muzyków,
- instrumenty i podest (riser) pod perkusję,
- odsłuchy z numerem mixu,
- gniazda 230 V,
- front sceny, czyli stronę publiczności.
Numery odsłuchów na rysunku muszą zgadzać się z listą mixów w części o odsłuchach. Rozbieżność wychodzi dopiero na próbie, gdy ktoś słyszy w swoim torze cudzy wokal. Wystarczy rysunek ręczny, byle czytelny.
Odsłuchy: ile mixów i jakie
Liczba mixów to liczba osób (albo par osób), które muszą słyszeć różne rzeczy. Odsłuch, czyli monitor, służy muzykom do słyszenia siebie na scenie, a każdy mix odsłuchowy to osobny miks wysyłany do innego toru. W riderze podajesz liczbę torów i rodzaj: podłogowe (wedge) albo douszne (IEM, in-ear monitor). Dopisz też, kto co chce słyszeć, na przykład wokalista siebie i gitarę, a perkusista bas i stopę.
Backline: co wozicie, a co ma stać na scenie
Backline to sprzęt stojący na scenie poza nagłośnieniem: wzmacniacze, perkusja, instrumenty. Rider rozdziela go na własny i zapewniany przez organizatora, bo to organizator spełnia wymagania z dokumentu.
Przywozimy:
- talerze,
- własne gitary.
Prosimy organizatora o:
- perkusję bez talerzy,
- wzmacniacz basowy.
Czym rider techniczny różni się od hospitality ridera?
Rider techniczny dotyczy sceny i dźwięku, a hospitality rider (rider socjalny, gościnny) warunków dla ludzi: jedzenia, garderoby, noclegu. Oba są riderami muzycznymi, ale dotyczą innych części koncertu.
| Kryterium | Rider techniczny | Hospitality rider |
|---|---|---|
| Czego dotyczy | sceny i dźwięku | warunków socjalnych dla zespołu |
| Kto go czyta | realizator | organizator, produkcja |
| Przykłady pozycji | kanały, odsłuchy, zasilanie | catering, napoje, garderoba, nocleg, parking |
Jak napisać rider, który realizator przeczyta?
Rider ma być krótki, aktualny i rozróżniać, bez czego zespół nie zagra, a co da się zastąpić. Realizator w małym klubie najpierw szuka input listy i liczby mixów. Dziesięciostronicowy rider z wymaganiami festiwalowymi, wysłany do klubu na 80 osób, kończy w szufladzie. Dlatego robię dwie wersje: pełną na festiwale i minimalną do klubów z zastanym sprzętem.
- Wpisz w nagłówku aktualny skład i datę wersji.
- Zmieść całość na 1-2 stronach plus stage plot.
- Podaj telefon do osoby od techniki, która odbierze w dniu koncertu.
- Rozdziel wymagania na „wymagane” i „mile widziane”.
- Dołącz wersję minimalną z jednym odsłuchem i podstawowym backline’em.
- Wpisz godziny przyjazdu i soundchecku, bo od nich zależy, czy w ogóle zdążysz.
- Zapisz dokument jako PDF z nazwą zespołu w nazwie pliku.
Kiedy wysłać rider i komu?
Rider idzie po potwierdzeniu terminu, razem z umową albo jako jej załącznik, do organizatora i do realizatora miejsca. Booker na etapie zapraszania dostaje press kit zespołu, czyli bio, zdjęcia i nagrania, a nie rider. Kolejność jest prosta: najpierw press kit, potem ustalenie warunków, na końcu umowa koncertowa z riderem.
Pytania o rider techniczny
Ile kosztuje rider techniczny?
Nic. Zespół pisze rider sam w edytorze tekstu, a stage plot rysuje w dowolnym programie albo ręcznie. Pieniądze kosztuje spełnienie ridera, czyli wynajem sprzętu i obsługi, a kto za to płaci, ustala umowa. Zwykle jest to organizator.
Czy klub musi spełnić cały rider?
To zależy od umowy. Rider dołączony do niej jako załącznik jest jej integralną częścią, więc wiąże obie strony. Wysłany luzem jest punktem wyjścia do negocjacji. W praktyce realizator klubu odpisuje, co ma na stanie, a zespół wybiera wersję minimalną. Przy trasie koncertowej po klubach każde miejsce ma inny sprzęt, więc ustalanie ridera z każdym klubem osobno to część planowania całego objazdu.
Jak jest rider techniczny po angielsku?
„Technical rider” albo „tech rider”. Nazwy części (input list, stage plot, backline, FOH) są takie same w obu językach i zostają po angielsku także w polskich riderach. Wersja na festiwale za granicą to więc głównie tłumaczenie uwag i opisów.
Czym różni się rider techniczny DJ-a?
Rider DJ-a jest krótszy. Zamiast input listy podaje odtwarzacze i mikser, i tu zapisuje się konkretne modele, bo DJ gra na określonym sprzęcie. W riderze DJ-a wpisuje się też odsłuch przy stanowisku, stabilny stół na właściwej wysokości i zasilanie.




