Mikrofon do nagrywania wokalu: dynamiczny czy pojemnościowy

Czym różni się mikrofon dynamiczny od pojemnościowego?

Mikrofon dynamiczny zamienia dźwięk ruchem membrany z cewką i działa bez zasilania, a pojemnościowy (kondensatorowy) potrzebuje zasilania phantom, jest czulszy i ma szersze pasmo. Cewka przymocowana do membrany dynamicznego jest stosunkowo ciężka, więc mikrofon słabiej zbiera to, co dzieje się w pokoju. Lżejsza membrana pojemnościowego łapie więcej detali i wysokich częstotliwości, dlatego w studiach do wokalu najczęściej stoi właśnie pojemnościowy.

Który typ wybrać do nagrywania wokalu w domu?

Wybierz wielkomembranowy pojemnościowy, jeśli pokój ma choćby podstawową akustykę, a interfejs daje phantom. W pokoju niewyciszonym lub bez zasilania dynamiczny brzmieniem nie przewyższy pojemnościowego, ale nagra mniej szumów otoczenia (muzyczny.pl).

Decyzję podejmuj w tej kolejności:

• Pokój. Pojemnościowy wymaga kontrolowanej akustyki, bo wysoka czułość nagrywa też odbicia od ścian.
• Zasilanie. Bez zasilania phantom (z interfejsu, miksera lub zasilacza) pojemnościowy nie zadziała.
• Głos i gatunek. Przy głośnym, agresywnym śpiewie (rock, metal, rap) bezpieczniejszy jest dynamiczny.

Zanim cokolwiek kupisz, posłuchaj pokoju: klaśnij i sprawdź, czy dzwoni. Ja najpierw oceniam pokój, dopiero potem wybieram typ, bo pojemnościowy nagra też to dzwonienie. W domowej produkcji muzycznej wokal to zwykle jedyny ślad z mikrofonu, więc właśnie ten wybór decyduje o brzmieniu całego nagrania.

Kiedy dynamiczny nagra wokal lepiej?

Przy głośnym, agresywnym śpiewie. Dynamiczny znosi wysoki SPL (poziom ciśnienia akustycznego), dlatego jest wybierany do rocka, rapu, metalu i nagrań live. Przy metalu mikrofon ma poradzić sobie z wysokim SPL i nie podkreślać sybilantów, czyli syczących głosek s, sz i c. To samo dotyczy pokoju z dużym pogłosem, w którym czuły pojemnościowy zebrałby za dużo odbić.

Wielka czy mała membrana?

Do wokalu wybierz wielkomembranowy (LDM), a małomembranowe (SDM) zostaw większości instrumentów. Podział dotyczy mikrofonów pojemnościowych, a skrót LDM w sklepie oznacza wielką membranę, czyli większą kapsułę.

Wielkomembranowy rejestruje też część instrumentów, więc jednym zakupem możesz objąć wokal i instrumenty. Wyjątkiem są bas i kontrabas. Przykłady typu to Audio-Technica AT2035, wielkomembranowy pojemnościowy przeznaczony głównie do nagrywania wokalu, oraz AKG C214 z 1-calową membraną, budżetowa wersja C414 (musiccenter.com.pl).

Jaką charakterystykę kierunkową wybrać?

Do wokalu w domu domyślnie wybierz kardioidę, a superkardioidę przy dużym pogłosie w pokoju. Charakterystyka kierunkowa mówi, skąd mikrofon zbiera dźwięk. Na rysunku w specyfikacji to właśnie to „serduszko”.

• Kardioida: zbiera dźwięk z przodu i ogranicza odbicia, dlatego jest najbardziej uniwersalna i pasuje do większości domowych nagrań wokalu.
• Superkardioida i hiperkardioida: mocniej tłumią boki, więc przydają się w pomieszczeniu z dużym pogłosem.
• Ósemka: zbiera z przodu i z tyłu, czyli razem z głosem także pokój za mikrofonem.
• Dookólna: zbiera ze wszystkich stron i wymaga bardzo dobrej akustyki.

USB czy XLR?

Do nagrań muzycznych wybierz XLR z interfejsem audio. Mikrofon USB wpinasz prosto do komputera, a XLR przechodzi przez interfejs lub mikser. XLR bardziej nadaje się do muzyki, a USB do streamingu (x-kom.pl).

USB to wygoda kosztem rozbudowy toru: nie dołożysz lepszego przedwzmacniacza ani drugiego wejścia. Złącze XLR wymaga interfejsu, ale pozwala ten tor rozbudowywać.

Na co patrzeć w specyfikacji?

Przy dynamicznym zacznij od czułości, bo mało czułe modele wymagają mocnego przedwzmacniacza. Sprawdź, czy przedwzmacniacz w twoim interfejsie poradzi sobie z takim sygnałem, zanim kupisz mikrofon.

• Pasmo przenoszenia. Część modeli dynamicznych ma pasmo ograniczone do ok. 15–16 kHz (sklepmuzyczny.pl), więc góra głosu będzie mniej błyszcząca niż w pojemnościowym.
• Filtr dolnozaporowy (low-cut). Obcina niskie częstotliwości: dudnienie, stuki statywu i hałas z podłogi.
• Tłumik (pad). Tłumi sygnał z mikrofonu, gdy źródło jest bardzo głośne, i zapobiega przesterowi na wejściu.

Przełączniki low-cut i pad na korpusie przydają się wokalistom, którzy śpiewają blisko mikrofonu lub głośno. Przy spokojnym śpiewie w wyciszonym pokoju dopłacanie za nie ma mniejszy sens.

Jak dopasować mikrofon do barwy głosu?

Ostry, jasny głos lepiej złagodzi mikrofon dynamiczny, a ciemny i delikatny zyskuje na pojemnościowym.

Próbę oceniam na zwykłych słuchawkach i w telefonie, nie tylko na monitorach, bo sybilanty wychodzą tam najszybciej.

Czy mikrofon wstęgowy nadaje się do wokalu?

Tak, ale rzadko na początek. Wstęgowy ma charakterystykę ósemkową, więc zbiera też pokój za mikrofonem, jest podatny na podmuchy i wymagający wobec przedwzmacniacza. Przy wokalu to wybór niszowy, głównie przez kruchość i kierunkowość, choć bywa polecany do ostrych, jasnych głosów (sklepmuzycznydemo.pl, musiclaboratory.pl).

Jaki mikrofon do wokalu na początek?

Jeśli pokój jest w miarę wytłumiony, jeden wielkomembranowy pojemnościowy XLR z kardioidą; jeśli nie, dynamiczny typu SM58 lub SM7B. SM58 to scenowy standard („jeśli jeden mikrofon, to ten”, skladmuzyczny.pl), a SM7B uchodzi za klasykę studyjną. To przykłady typu, nie ranking. „Profesjonalny” mikrofon w studiach to zwykle pojemnościowy LDM, ale w domu o brzmieniu decyduje pokój.

Czy drogi mikrofon oznacza lepszy wokal na płycie?

Nie. W nieprzygotowanym pokoju droższy, czulszy mikrofon nagra więcej odbić, a tego nie naprawi ani miks, ani mastering. Wokal ma przetrwać obróbkę przed wydaniem, więc ważniejsze jest, jak zabrzmi na zwykłym sprzęcie, a nie klasa mikrofonu na papierze. Jeśli pokój się nie nadaje, porównaj koszt mikrofonu z ceną nagrania w studiu nagrań, w którym zlecisz sam wokal.

Co jeszcze jest potrzebne do nagrania wokalu?

Mikrofon XLR nie zagra bez interfejsu z przedwzmacniaczem, a pojemnościowy także bez phantomu.

• interfejs z phantomem 48 V i przedwzmacniaczem
• kabel XLR
• statyw
• słuchawki zamknięte

Jak dobrać interfejs audio z zasilaniem phantom do domowego studia, opisujemy osobno.